KALENDER 2011
De afgelopen jaren hebben we onze relaties een fraaie productiekalender met ons logo kado gedaan. Voor 2011 heeft het idee postgevat in eigen beheer een kalender te maken. We zijn op zoek gegaan naar een thema dat verband houdt staat met ons werkveld: verontreinigingsbronnen in beeld.
Tevreden met het resultaat bieden wij u met gepaste trots: de Land kalender 2011.
Teerhoudend asfalt: Teer is een kunstmatig product dat verkregen wordt via 'destructieve distillatie' van steenkool. Vanwege de visceuse eigenschappen werd teer in het verleden gebruikt als bindmiddel in asfalt. Teer is kankerverwekkend door het hoge gehalte aan PAK's. Sinds 1990 mag het niet meer toegepast worden in de wegenbouw. Gedurende een korte periode konden oude teerhoudende asfaltlagen nog wel als onderlaag worden toegepast. Deze optie is mede vanwege de extra gezondheidsmaatregelen voor de werknemers verlaten en sinds 2001 streeft de Nederlandse overheid naar volledige verwijdering van teer uit de asfaltketen.
Benzine: “Olieproduct, populaire brandstof voor automobielen”. Benzine bevat een hoog gehalte aan aromaten, vooral benzeen (kankerverwekkend). Naast de schadelijke effecten op de gezondheid zijn olieproducten in het algemeen sterk smaakbedervend voor ons drinkwater.
Bij oudere verontreinigingen is het ook loodhoudend, toegevoegd vanwege de smerende werking. Later is lood vervangen door moderne loodvervangers zoals bijvoorbeeld MBTE.
Slakken: Veel toegepast als erfverharding vanwege de uitstekende hydraulische eigenschappen en het gegeven dat er weinig (onkruid) op groeit. Het bestaat uit aluminium- en calciumsilicaten en bevat voor het gebruik als bodem veelal te hoge concentraties zware metalen. Van oorsprong is het een bijproduct uit verbrandingsovens, veelal metaalproductie, waarbij de gesmolten slak die op het gesmolten ijzer drijft wordt afgetapt. Het tempo van afkoelen bepaalt de vorm: door de slak snel af te koelen met een grote hoeveelheid water ontstaat een fijn granulaat. Op de kalenderfoto staat een beeld van een grote, fotogenieke concretie van slakken.
Oer: Een natuurlijk gevormde ‘bodemverontreiniging’ met zware metalen. Dit oerbankje is ontstaan doordat ijzerhoudend kwelwater uit dekzandgebieden ijzer en andere metalen concentreert onder invloed van een ander milieu (zuurstof en zuurgraad). Het proces voltrekt zich op het grensvlak van lucht en water en vormt ijzerconcreties bestaande uit een mengsel van ijzerhydroxide, klei en zand (klapperstenen). De kwelstroom vormt een constante aanvoer van mineralen en na winning ontstaat een nieuwe laag. Onder veranderende omstandigheden, door bijvoorbeeld het ontgraven en verplaatsen van oerlagen, worden de metalen weer losgelaten en ontstaat al snel een ernstige bodemverontreiniging. Van de Bronstijd tot begin vorige eeuw was er een bloeiende Nederlandse ijzerindustrie en werd erts gewonnen en geëxporteerd. Tevens waren er toepassingen als fundering voor gebouwen, wegverhardingen, kleurstof en als ‘zuiveringsaarde’ voor de reiniging van zwavelverbindingen uit de oude gasfabrieken.
Bagger: Van oorsprong een nuttig en vruchtbaar bemestingsproduct voor landbouwgronden of toegepast als ophoging. Mettertijd door industrialisatie, ongecontroleerde lozingen en de intensieve landbouw is de bagger in vele watergangen verontreinigd geraakt met diverse componenten. Verontreinigde bagger die op de kant werd gezet veroorzaakte vervolgens een bodemverontreiniging naast de watergang. De gemiddelde aanwas van een waterbodem bedraagt jaarlijks circa twee centimeter. Baggerspecie is een product van enerzijds de afbraak van organische componenten, anderzijds minerale aanslibbing en zwerfvuil.
Asbest: Eerst een gelauwerd bouwmateriaal met specifieke eigenschappen, nu verguisd door het veroorzaken van specifieke asbestziekten als longkanker, asbestose, asbestpleuritis en mesothelioom. Jaarlijks sterven in Nederland naar schatting 1.600 mensen aan asbestziekten. Asbest wordt al eeuwen toegepast. De Vestaalse Maagden gebruikten het voor lampenpitten en volgens de overlevering had Karel de Grote een tafelkleed van asbest dat hij na de maaltijd in het vuur wierp. Van oorsprong is het een natuurlijk product en verzamelnaam voor een groep mineralen die zijn opgebouwd uit fijne, microscopisch kleine vezels. Alleen in de ruwe vorm is de soort asbest aan de kleur te herkennen. Eenmaal verwerkt kan alleen een laboratoriumanalyse uitsluitsel bieden.